Ooievaar, wat staan je benen raar (3)

Sinds eeuwen siert een exemplaar met opgetrokken poot en paling in de snavel ons wapenschild.

Dit embleem kunnen we in allerlei varianten in logo’s en gevelstenen op vele plekken in de stad terugvinden.
De grootste collectioneur van afbeeldingen van de Haagse Ooievaar is Hofstijler Frans Schmit.
Uit zijn verzameling zal Hofstijl er iedere week één uitlichten.

Gerrit Adriaensz Berckheyde : Een jachtstoet bij de Hofvijver in Den Haag, gezien vanaf de Plaats

Deze week een schilderij getiteld ‘Een jachtstoet bij de Hofvijver in Den Haag, gezien vanaf de Plaats’ van Gerrit Adriaensz Berckheyde zoals te bewonderen in het Mauritshuis.
Een beetje een zoekplaatje inderdaad. Heeft u de vogel al gevonden?

Dit schilderij illustreert hoe de Ooievaar in het Haagse stadswapen is terechtgekomen. In de omgeving van Den Haag met haar weilanden, venen, moerassen en duinmeertjes wemelde het vroeger van de vogels. Ook in de stad zelf waren ze te vinden. Al in de 14e eeuw begonnen Ooievaars te nestelen op de Ridderzaal en de Gevangenpoort. Dat weten we dank zij schilderijen en uit de gemeentelijke archieven.

In een grafelijke rekening uit 1352/4 staat een bedrag vermeld voor het maken van ooievaarsnesten bij het grafelijk kasteel op het Binnenhof. In de stadsrekening van 1586 vinden we een post van twee pond en dertien schellingen betaald aan de viskoper Jan Gerritz. voor 3500 alen ‘to behoof (ten behoeve) van de oyevaers’. Uit diezelfde rekening blijkt dat er ook een speciale oppasser, Seeger Gillisz., voor de ooievaars was.

Nog in 1798 bevatte de stadsrekening een dergelijke post: ‘Aan J. Goerger de somme van tien guldens voor ses maanden vis en stroo voor de oyevaers’. Tot het begin van de twintigste eeuw is deze traditie gehandhaafd en liepen er een paar ooievaars rond op de Haagse vismarkt die door een gemeentelijke ‘oppasseres’ werden verzorgd.

bronnen o.a.: Den Haag, Geschiedenis van de Stad, ISBN 904009022x
foto: Frans Schmit © all rights reserved

One Response to Ooievaar, wat staan je benen raar (3)

  1. Frans december 27, 2009 at 6:45 pm #

    Je hebt je huiswerk goed gedaan , Maurits.
    Het verhaal klopt helemaal !

Hofstijl, het laatste woord uit Den Haag