In de tweede ronde van ons maandelijkse politieke debat tussen jou, onze gewaardeerde Hofstijllezert, David Rietveld (Groen Links) en Martin Wörsdörfer (Blauw Rechts VVD) neemt laatstgenoemde nu het woord.
In het college-akkoord is afgesproken om een bezuiniging door te voeren op de gemeentelijke organisatie. Dat moet resulteren in een besparing van tien procent. Het streven daarbij is naar doelmatiger en efficiënter werken, vermindering van de inhuur van externen en uniformering en versobering van de interne dienstverlening. Op de reden voor de bezuiniging hoef ik denk ik niet meer in te gaan. In de briefwisseling met David Rietveld voorafgaand aan de verkiezingen heb ik meer dan eens duidelijk gemaakt dat de economische crisis hier toe dwingt. Daarbovenop komen nu ook de gevolgen van aangepast rijksbeleid.
Wat de VVD betreft is de noodzaak tot bezuinigen ook een kans. Wij zijn voor een kleine en slagvaardige overheid. Een overheid die dingen doet die nodig zijn en klaar staat voor haar burgers. Tegelijk zijn wij voor een gedegen financieel beleid. De broodnodige bezuinigingen in combinatie met de wens om gedegen financieel beleid geeft nu de mogelijkheid te komen tot een kleinere overheid.
Organisaties hebben van nature de neiging om uit te dijen. En vaak wordt in goede tijden niet gelet op het slank en efficiënt houden van zo’n organisatie (bezuinigen kunnen het minst pijnlijk doorgevoerd worden in tijden van economische voorspoed). Dit geldt ook voor de overheid. Daarom ook acht het college het mogelijk stevig te besparen op management. Voorbeeld: er zijn in ieder geval drie organisaties bezig met het schoonhouden van de stad. Daar zitten allemaal managers en andere overhead – samenvoegen, en slimmer samenwerken moet het mogelijk maken om in managementlagen te snijden (@Eduard – dat is dus uitdrukkelijk de bedoeling, en dat zullen we scherp in de gaten houden! Het feit dat de diensten een eigen invulling moeten geven aan de taakstellingsplannen, kan wat dat betreft nog wel eens goed helpen.).
Het ideaalbeeld – en dus ook het doel, waarop de raad het college kritisch zal volgen – wordt geschetst door het college in de brief van 25 november 2010 (RIS 177160):
“Hierdoor komen we tot een efficiënte bedrijfsvoering waarbij dubbelingen in de organisatie worden voorkomen (…). De besparing leidt tot een slanke, efficiënte gemeente waar de burger als klant goed wordt geholpen.”
De uitdaging is, zoals @Robert terecht constateert, de Haagse bewoners daarvan zo min mogelijk hinder mee te bezorgen. De afgelopen jaren heeft Den Haag geïnvesteerd in meer klantvriendelijkheid. En dat werd beloond met een prijs voor het beste digitale loket van Nederland. Bij voorkeur moet dus worden ingegrepen in de backoffice en niet aan het loket. Waarbij ik wel graag zou zien dat er méér geregeld kan worden aan één loket (niet van het kastje naar de muur gestuurd worden; en voorkomen dat Youp van ’t Hek de volgende De Help over gemeenten gaat schrijven!)
Ik ben het eens met @Eduard die stelt dat er fiks gekort kan worden op de inhuur van externen. Dat staat hoog op de lijstjes van alle diensten op het stadhuis. Het zit voor €10 miljoen opgenomen in de bezuiniging van €48 miljoen waarover we hier spreken. Overigens kun je als gemeente nooit helemaal zonder externen. Er zijn namelijk klussen waarvoor je een specialist in wenst te schakelen, waarbij het goedkoper is die in te huren, dan aan te nemen (die zit de rest van de tijd dan namelijk duimen te draaien, en dat is zonde van het geld).
Nu is het voor ons als raadsleden en u als geïnteresseerde Hofstijllezerts niet doenlijk om eventjes te bedenken hoe de organisatie verbeterd kan worden. Ik geloof wel in het out-of-the-box denken: buiten gebaande kaders, terug naar de kerntaken (dus geen organisatie in stand houden voor het distribueren van allerhande subsidies aan bijvoorbeeld multiculturele festiviteiten, wijkfeestjes etc; geen gesubsidieerde banen in standhouden; evenmin ongebreideld club- en buurthuiswerk laten voortbestaan, maar efficiënter inrichten; en moet GFT afval nog wel apart opgehaald worden?) en samen bedenken hoe de gemeentelijke organisatie ingericht moet gaan worden (zonder externen; er zitten heus genoeg creatieve mensen bij de verschillende gemeentelijke diensten!). Omdat er echt stevig ingegrepen wordt, ben ik niet echt bang voor het louter toepassen van de kaasschaaf. Je mag hopen dat daarbij inderdaad jonge werknemers op zijn minst ontzien worden, want die zouden met een frisse blik juist in staat moeten zijn om met oorspronkelijke alternatieven te komen! Voor deze ‘jonge honden’ is overigens al aandacht gevraagd bij het college (@Kynthia).
Ook verder liggen er volgens ons nog wel enkele kansen. Wat te denken van de mogelijkheid tot samenwerking door de Gemeentelijke Belastingdienst met hun collega’s uit de ons omringende gemeenten? Dat wordt nu door Financiën nagegaan. U zult het overigens niet gek vinden als wij ook met een andere blik naar de bezuinigingen kijken: diverse heffingen die u en ik betalen als we gebruik maken van diensten van de overheid zijn tegen kostendekkende tarieven. Dus als de kosten door efficiënter werken omlaag gaan, kunnen de tarieven ook omlaag (zoals vorig jaar de afvalstoffenheffing omlaag ging). Kans op lagere lasten, dus, en daar is de VVD altijd voor!
Wat mij betreft, en hoe vervelend het ook is voor de mensen die naar iets anders moeten gaan omzien, is de economische crisis in zoverre een zegen, dat het ons dwingt in te grijpen in dubbelwerk, overbodige managementlagen en andere kostenposten waar doorgaans geen aandacht voor is.
(PS Het winterweer zorgde ook hier voor enige vertraging, waarvoor mijn excuses. Martin)
