Op Visite

Op Visite1
Als oude mensen doodgaan nemen ze hun geschiedenis en alle levensverhalen mee het graf in. En dat is zonde. Dat ongeveer moet de gedachte geweest zijn van de theatermakers van Het Vijfde Bedrijf. Zondag 17 april bezocht ik Op Visite. Op Visite wordt niet in een zaaltje opgevoerd, maar in verzorgingstehuis voor ouderen Carel den Oever, op de Schrijnwerkersgaarde. Bezoekers van Op Visite zijn zowel toeschouwer als deelnemer aan het theater. De rol die zij spelen, is die van de visitegast. De ouderen die ze bezoeken in hun eigen appartement, laten zich graag bezoeken en vertellen hun gasten het verhaal dat ze willen delen.

Na een kort welkom door de theatermakers van Het Vijfde Bedrijf gingen we “op visite”. Ik bezocht met mijn groepje als eerste mevrouw Nel van Wasbeek. Met een enorme zonnebril op vertelde ze in haar kleine appartementje het verhaal van haar leven. Tijdens het bormbardement op Rotterdam ontvluchtte ze met haar familie de stad en kwam zo in Den Haag terecht. Ineens viel me haar accent op: dik Haags, mét nog steeds die onmiskenbare Rotterdamse R. De jaren na de oorlog waren zwaar. Ze had een man gevonden, en wilde graag een gezin stichten. Maar het waren de jaren van de woningnood, en pas na enkele jaren kregen ze een huisje op de Lange Beestenmarkt. Later ontdekte ze dat Vincent van Gogh ooit in haar huis had gewoond. Ze dacht terug aan de vreemde, gekleurde tekeningen die ze bij het opknappen van haar huisje op de muren had aangetroffen. Het zou toch niet …? In 1960 werd Nel van Wansbeek spontaan, van het ene op het andere moment, blind. Ze dacht aanvankelijk dat ze onvoorzichtig met de bus haarlak was geweest, maar de dokter vertelde haar dat het echt iets met haar hoornvlies was. Vanaf dat moment ging mevrouw Van Wansbeek met een grote zonnebril door het leven. Ze vertelde dat ze nu 59 jaar is getrouwd. Maar ze woont al vijftien jaar niet meer met haar man samen: die dementeert en woonde in een ander verzorgingstehuis. Ze bezocht hem twee keer per week.

Op Visite2

Ook in het verhaal van Mevrouw Neeven, onze tweede visite, speelde de Tweede Wereldoorlog een belangrijke rol. Ze ontmoette haar man in 1942, op het zangkoor waar ze beiden zongen. Het lukte hem niet om onder te duiken, en hij werd al snel opgeroepen voor de Arbeitseinsatz in Duitsland. In juni ’45 kreeg mevrouw Neeven haar verloofde terug: sterk vermagerd, bijna helemaal kaal en onder de schurft. Van de mooie, sterke blonde jongeman waar ze slechts een paar jaar eerder verliefd op was geworden, was weinig meer over. Maar haar man knapte op en sterkte weer aan, en ook zij kregen na veel moeite een eigen huisje, in de Haagse Straat in Scheveningen. Daarvoor had ze met haar man bij familie ingewoond, en met een ondeugende blik in haar ogen vertelde ze over de eerste nacht samen in een kleine twijfelaar, en het slotje op de deur waardoor ze zich voor het eerst écht samen met hem voelde, en die dingen kon doen je niet doet als je ergens logeert 😉 Samen met haar man begon ze in de jaren vijftig een drogisterij in de Gouden Regenstraat. Hun zaak liep goed, totdat de BTW werd ingevoerd en de veel goedkoperen supermarkten in Nederland als paddestoelen uit de grond schoten. Ze gingen failliet. Mevrouw is 50 jaar getrouwd geweest met haar man. Eind jaren ’90 overleed hij. Ze schiet vol als ze over hem vertelt. Samen met haar man speelde ze graag muziek. Hun lievelingsnummer was Rondo Russo, maar dan wel de uitvoering van Berdien Stenberg (youtube-link). Op haar laptop speelt ze het voor haar visite, en schiet weer vol. Ook haar visite moet even slikken. Maar ze herpakt zich snel weer, en vertelt dat ze een gelukkig leven heeft gehad en ook nu, zonder haar man, nog steeds heel gelukkig is.

Na afloop van alle bezoeken sjoelt de visite nog wat met hun gastvrouwen (er waren gaan mannen die behoefte hadden aan visite) in de grote gemeenschappelijke ruimte, en drinken ze samen een biertje of iets fris. Schalen met kaas, augurk en worst gaan rond. Het was mooi, om de verhalen van deze oude mensjes te horen. Zo breekbaar en broos als ze overkomen, zo sterk waren ze ooit in eerdere dagen en jaren, blijkt uit hun verhalen. En over een paar jaar zijn ze er niet meer. Maar hun verhalen hebben ze die dag verteld en die leven zo, voor heel eventjes, door.

Op Visite3

Het Vijfde Bedrijf is een klein collectief dat theatervoorstellingen en culturele projecten produceert waarin (levens)verhalen en het individu centraal staan. Of dit nu vergeten personages zijn uit de toneelliteratuur of echte mensen, beide zijn onuitputtelijke inspiratiebronnen. Op Visite wordt nog twee keer “opgevoerd”, op zondag 1 mei om 15.00 uur (Maison Gaspard de Coligny, Theo Mann Bouwmeesterlaan 10) en op zondag 29 mei om 15.00 uur (in WZH De Sonneruyter, Sonnenburghlaan 4, Voorburg). Mis ze niet!

, , , , ,

Hofstijl, het laatste woord uit Den Haag