In amper twee generaties veranderde de plattelandsgemeente Oss van een hoofdzakelijk agrarisch dorp in een industriecentrum waarin de boter- en vleesverwerkende industrie een bepalende rol speelde. Het begon rond 1870 met de boterfabricage van de firma’s Jurgens en Van den Bergh. Eerst elkaars concurrenten en later de grondleggers van het wereldwijde Unilever. De slachterijen van Hartog en Zwanenberg die zich in de tweede helft van de negentiende eeuw in Oss vestigden waren vanaf het begin felle concurrenten van elkaar en bleven dit tot de jaren zeventig van de vorige eeuw.
De overgang van een agrarisch georiënteerde gemeenschap naar het geregelde fabrieksleven bracht naast een geregeld inkomen en een meer geregeld leven een aantal nadelen met zich mee. Het werk in de fabrieken was zwaar en de dagen lang, vaak niet zonder gevaar en de verdiensten waren erg laag.
De geschiedenis van wat is gaan heten ‘de Bende van Oss’ speelt zich af over een periode van ruim 50 jaar. De moord rond de wachtmeester van de marechaussee Geerard Hoekman in 1893 is de eerste fase. De tweede fase speelt in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw als politie en marechaussee de strijd aangaan met een aantal criminele elementen in Oss en omgeving. Nadat de meeste zaken rond 1935 zijn opgelost breekt de derde en laatste fase aan. De zaak Oss wordt een nationale zaak en verplaatst zich van Brabant naar het Binnenhof in Den Haag. Parlement en pers bemoeien zich er mee. Uiteindelijk zal in juni 1939 het laatste kabinet Colijn op de kwestie Oss vallen. Al spoedig breekt de Tweede Wereldoorlog uit en zijn er andere zorgen. De zaak Oss raakt in de vergetelheid en is dan geschiedenis. – bron de bende van oss.
De hoofdrol wordt gespeeld door caféhoudster Johanna van Heesch (Sylvia Hoeks) die zich uit het criminele milieu probeert te onttrekken maar steeds verder verwikkeld raakt in allerlei criminele zaken. Zij houdt eigenlijk alle verhalen in de film bij elkaar.
Het gaat in deze film om een bende onder leiding van een soort peetvader (gespeeld door een geweldige Marcel Musters) in een Brabants stadje waar de misdaad welig tiert. Als de misdaad in Oss geheel uit de hand dreigt te lopen grijpt de marechaussee (diejunne Hollanders) in. ‘Wij moetuh jullie Hollanders nieh, accepteer dah nou.’
Ik ben zelf in Oss geboren en getogen en heb er ongeveer vijfendertig jaar gewoond en weet dat deze geschiedenis Oss nooit zal achterlaten. Als ik vertel aan een onbekende dat ik uit Oss kom weten ze meestal meteen dat er ooit ‘messentrekkers’ geleefd hebben. Oss heeft wat dat betreft een schandvlek weg te poetsen. Misschien dat regisseur André van Duren en producent Mathijs van Heijningen daarom gedacht hadden: beter bad publicity dan geen publicity at all. Bovendien is er hoe dan ook een verhaal te vertellen.
Voor mij was de film soms verwarrend omdat ik zag wat in Oss gefilmd was en wat er niet in Oss gefilmd was. Bovendien wist ik dat sommige verhalen door elkaar liepen. De hoofdpersoon Johanna is in werkelijkheid twee vrouwen, waaronder inderdaad de echte cafehoudster Janske van Uden. Zij is later uit Oss vertrokken en heeft jaren onder andere in Tilburg gewoond maar is nooit meer naar Oss teruggekeerd.
Maffiapraktijken; georganiseerde misdaad waarin iedereen zo corrupt was als de pest, ook de kerk en politie. Dat wordt goed naverteld in de film. Het was indrukwekkend en spannend. Ik zou alleen Pathé Buitenhof willen verzoeken er alsnog ondertiteling in te plaatsen. Diejunne Westerlinge verstoan d’r anders niks af!
Die ga ik zeker kijken van de week. Kwam die andere benden, de SP ook niet uit Oos!?
er wordt (ook in de film) een link gelegd met sp uit oss (tegen macht, kapitaal etc) maar geloof niet of dat nu echt zo opgevat moet worden …
was maar een grapje hoor!
grapje of nieh, het is in de film wel verwerkt.
Het leven zonder smiley si bijna onmogelijk
Ik ben benieuwd. Ga binnenkort kijken. Het verhaal is zeker een film waard.
Wat ik er van begrijp via de media is dat vrij knap de periodes van 1890 en 1930 vermengd zijn tot één verhaal. Geschiedenis versimpeld, essentie behouden.
Nogmaals, ben benieuwd.
Ik zag hem bij het Nederlands Filmfestival en ook daar was geen ondertiteling. Die wordt er dus door de makers niet bij geleverd. We waren op een VPRO-dag wat betekent dat het publiek na elke film even pauze heeft waarin de meesten mensen de film bespreken, voordat ze weer de filmzaal gaan. Ook hier werd na De Bende van Oss voornamelijk op het dialect gereageerd. Zelfs mijn Brabantse metgezellin verstond sommige dingen niet. Maar absoluut een spannende film, die ik met kop en schouders boven de andere zes films van die dag vond uitsteken!
Zeer goeie film. De muziek is ook opvallend goed. Zal wel internationaal vertoond gaan worden denk ik. Exportproduct.