Handtekeningen verzamelen

In de week van 24 tot en met 30 juli worden er handtekeningen verzameld door politieke partijen die deel willen nemen aan de verkiezingen van 12 september. Een partij die geen Kamerzetels heeft, heeft namelijk ondersteuningsverklaringen nodig. Zo’n ‘ondersteuningsverklaring’ is simpelweg een papiertje met wat informatie over de partij: de naam van de partij en de kieslijst. Hierbij volgt nog een toelichting op de van toepassing zijnde bepalingen in de kieswet. Het enige wat de ondertekenaar hoeft te doen, is zijn naam en handtekening erop te zetten. In het bijzijn van een ambtenaar. En daar begint dus de ellende..

Voor de Tweede Kamerverkiezingen is Nederland ingedeeld in 20 kieskringen: 19 in Nederland, één op de Antillen. Om bij de verkiezingen in een bepaalde kieskring mee te mogen doen, heeft een nieuwe partij 30 ondersteuningsverklaringen nodig. De Kieswet bepaalt dat deze binnen een periode van één week ingezameld moeten worden. Voor de Kamerverkiezingen van 12 september gebeurt dat deze week.

Zo bevond ik mij gisteren aan het begin van de middag bij de ingang van het Haagse stadhuis. Hier stond de hele dag een vertegenwoordiger van de Piratenpartij: Dylan Hallegraeff, zelf op de kieslijst staand. Met een paarse vlag aan zijn fiets gehangen was hij hier aanspreekbaar voor voorbijgangers. Hier deelde hij de lege formulieren voor de ondersteuningsverklaringen uit en zamelde hij de ingevulde formulieren weer in.
De meeste mensen kwamen op afspraak bij hem langs. Zo ook ik: na een tweetal A4-tjes van hem aangepakt te hebben, kon ik het stadhuis in en kreeg ik een nummertje aan de balie.

Het grote wachten begon..

In het enorme ‘IJspaleis’ was er één enkele balie gereserveerd voor ondersteuningsverklaringen. Hier zat een dame die ongeveer vijf minuten per persoon nodig had voor de verwerking. Mijn papiertje zei: ‘V862’. Ik ging zitten en zag dat nummer V857 net aan de beurt was.
Er is een voordeel als je zoveel tijd nodig hebt voor je aan de beurt bent: er haken altijd mensen af voor wie het allemaal te lang duurt. Zo ook op deze hete woensdagmiddag. Ongeveer de helft van de ‘nummers’ kwam niet opdagen aan het loket en daardoor kon ik gelukkig na een kwartiertje al naar de balie lopen.
Dit was meer dan genoeg tijd om even uit te rekenen wat in de praktijk de capaciteit van het Haagse stadhuis voor ondersteuningsverklaringen is. Blij wordt een mens hier niet van:

Voor de Tweede Kamerverkiezingen zijn 40 partijen geregistreerd die nog niet in de Kamer zitting hebben en ondersteuningsverklaringen moeten verzamelen. Er vanuit gaande dat deze partijen ieder 30 handtekeningen willen verzamelen in Kieskring Den Haag, betekent dit dat er gedurende een week (5 werkdagen) zo’n 1200 mensen naar het loket kunnen komen.
Als ik uitga van een capaciteit van 5 minuten per persoon, is er gedurende de 5 werkdagen in de gemeente Den Haag ruimte om krap 500 handtekeningen te zetten. Aangezien binnen de kieskring Den Haag de Haagse gemeente verreweg de grootste is, mag je ervan uitgaan, dat hier het leeuwendeel van de benodigde 1200 handtekeningen vandaan zal moeten komen. De capaciteit is dus verre van toereikend.

Gelukkig voor de Gemeente Den Haag zal niet iedere politieke partij erin slagen genoeg ondersteuningsverklaringen bijeen te krijgen, maar dan nog kan een mens zich afvragen of de ambtelijke afhandeling van dit proces adequaat is.
Bij navraag onder vrijwilligers van de Piratenpartij bleek dat de Den Haag overigens naar Nederlandse maatstaven goed georganiseerd is: uit diverse gemeenten verschenen er de afgelopen week berichten dat mensen gevraagd werd ‘morgen terug te komen’ omdat de benodigde ambtenaar niet beschikbaar was. Erg naar als je maar een week de tijd hebt. Je kan je zelfs afvragen of dit geen obstructie van het democratische proces is.

Wellicht wordt het tijd om de Kieswet wat te moderniseren. Wellicht ook kan op het gebied van ondersteuningsverklaringen het Nederlandse ‘pet-project’ DigiD van stal gehaald worden om de toegankelijkheid van de actieve democratie te bevorderen..
In mei 2012 is er een wetsvoorstel in behandeling genomen om de kieswet aan te passen. Een door de Kiesraad voorgestelde aanpassing om Nederland voortaan als een enkele kieskring te behandelen, die wellicht een bijdrage zou kunnen leveren aan het tackelen van deze bureaucratische ellende, is hierbij niet overgenomen door de regering. Het stroomlijnen en eventueel digitaliseren van dit proces is niet ter sprake gekomen.

Voorlopig kunnen de gevestigde partijen in Nederland gerust slapen: nieuwkomers zullen vast blijven lopen in het papierwerk. Mocht u ondanks mijn verhaal toch niet ontmoedigd zijn en toch een nieuwkomer willen steunen bij de komende verkiezingen: morgen kan u nog tekenen. Trek er wel wat tijd voor uit..

, , , , , , , ,

One Response to Handtekeningen verzamelen

  1. Roel Wijnants juli 30, 2012 at 12:24 am #

    .Wat een omslachtig gedoe allemaal en dat in het digitale tijdperk.

Hofstijl, het laatste woord uit Den Haag