Mindfuck culturele sector: Gij zult geen geld verdienen!

euro-w680

Elke kunstenaar, elke kunstorganisatie moet winst maken. Een gedachte die de laatste tijd sterker dan ooit in opmars is geraakt. Op zich geen vreemde gedachte want een mens moet immers brood op de plank hebben om van te kunnen leven.

Toch lijkt het een soort acute mode in de politiek te zijn om alle kunstorganisaties onder een loep te nemen en als er maar een gevalletje van niet-commercieel denken gevonden wordt dan krijgt de organisatie het stempel ‘geen subsidie meer geven’ mee en betekent dat einde oefening. Deze onderzoeken worden gedaan door de overheid zelf, dus streeft zelf geen commercieel doel na. Je zou bij politici trouwens in twijfel kunnen trekken of zij verstand hebben van commercieel denken simpelweg omdat ze het zelf ook helemaal niet hoeven te doen.

Maar het meest stomme is nog wel dat al die organisaties die te weinig commercieel zouden denken en het stempel ‘geen subsidie meer geven’ krijgen verplicht werden een stichting te beginnen, want allen dan had men recht op subsidie. Dat was een verplichting vanuit de overheid. Ook ik heb zo in 2009 een stichting moeten oprichten, puur bedoeld om het bedrag aan subsidie te mogen ontvangen op mijn nieuwe rekening. Het beleid van de overheid heeft er dus voor gezorgd dat er heel veel stichtingen in de culturele en kunstsector zijn ontstaan. In mijn (of eigenlijk moet ik zeggen: ons geval) ging het om 1 festival waarvoor de stichting opgericht werd. Beleid overheid en hoppa, weer een stichting erbij.

Ik heb het mijn boekhoudster diverse malen gevraagd als er weer eens een kunstzinnige klus voorbij kwam: moet ik die aannemen op mijn stichting of op mijn eenmanszaak? En altijd was haar antwoord: op jouw eenmanszaak, want winst mag je niet maken op de stichting, hooguit in een verkapte vorm. Een stichting kan alleen maar winst maken zolang het geen doel op zich is. En wat roept de overheid juist nu de laatste tijd richting de culturele sector? Dat ze juist wel winst maken als doel moeten gaan stellen.

Om simpel te gaan: onze overheid is kortzichtig geweest met haar culturele beleid.  In plaats van te verplichten dat stichtingen geen winst mogen maken en tegelijkertijd die rechtsvorm als voorwaarde te stellen voor subsidie, heeft zij zelf een culturele sector ontwikkeld die zichzelf kapot aan het maken is, van binnen uit. In plaats daarvan had de overheid beter kunnen roepen: start een BV en wij helpen je mee. Maar nee, het tegenovergestelde is waar: men adviseert je een stichting te beginnen als je iets met kunst en cultuur wil gaan doen, ook al heb je daarnaast een commercieel bedrijf. Het non-profit (stichting) naast het commerciële. En dat tot op de dag van vandaag. Met teruglopende visie. Ik zeg: #fail

(CC BY-SA foto: Images of Money)

, , , , ,

2 Responses to Mindfuck culturele sector: Gij zult geen geld verdienen!

  1. Scarbir juli 30, 2012 at 3:22 pm #

    Ik heb nog even gepuzzeld over je stukje… maar het klopt niet. Een stichting mag namelijk gewoon winst maken. http://www.juad.nl/artikelen/ook-een-stichting-mag-winst-maken.htm

    • Raaphorst juli 30, 2012 at 8:30 pm #

      Een stichting is een rechtsvorm die niet tot doel heeft zoveel mogelijk winst te maken. Zoals in dat artikel staat:

      “Een stichting mag niet als doel hebben uitkeringen uitkeren aan haar oprichters of bestuurders. Wel is het toegestaan om betalingen te doen aan oprichters of bestuurders voor de door hun gemaakte onkosten, of ter vergoeding van de ter beschikbaar gestelde tijd. Dit wil niet zeggen dat een stichting geen onderneming kan zijn en geen winst mag maken. De winst moet wel gebruikt worden voor een ideëel of sociaal doel.”

      Ik heb zelf een stichting. En heb mijzelf wel eens een opdracht gegeven daaruit, betaald. Anders kun je niet met subsidie werken. En ja, er bleef geld op de balans staan. Winst dus, geen verlies. Helemaal goed dus zakelijk gezien.

      Maar mijn punt is: waarom eist de overheid een stichting en hoopt op commerciële praktijken bij de culturele organisaties terwijl daarvoor veel geschiktere rechtsvormen zijn? Dwing ze niet stichtingen te beginnen, want winst maken met een stichting is een kwestie van creatief boekhouden.

      Met een stichting valt dus zeker wel te werken. En ik heb jaren op een salaris bij Stichting NOVIB gewerkt. Maar als je echt creatief commercieel cultureel wilt ondernemen dan zou ik als overheid die eis van een stichting laten varen. En dan was ik hem zelf ook niet begonnen namelijk.

Hofstijl, het laatste woord uit Den Haag